Περί ποιήσεως…

“Στο σώμα στην ενθύμηση πονούμε.

Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις

είναι το καταφύγιο που φθονούμε.”

(Κώστας Καρυωτάκης)

21 Μαρτίου σήμερα, η οποία είναι αφιερωμένη στην Ποίηση. Ευρισκόμενος σπίτι λόγω μιας ίωσης βρήκα ευκαιρία για ονειροπόληση και αναστοχασμό, ως συνήθως… Αν και η ποιητική έμπνευση δεν έχει στεγανά, ούτε ημερομηνίες, παρά έρχεται εκεί που δεν το περιμένεις…

Ποιέω-ποιῶ = Δημιουργώ, δίνω πνοή σε κάτι που δεν υπήρχε πριν, παρά σαν σύλληψη στο μυαλό από τον κόσμο των ιδεών. Τον μόνο αληθή, του οποίου το υλικό σύμπαν δεν αποτελεί παρά αμυδρή αντανάκλαση, σύμφωνα με τον Πλάτωνα. Ίσως γι’ αυτό και η ποίηση, ως δημιούργημα Ιδεών υπερτάτων και εξωσυμπαντικών, αποτελεί μία σκάλα προς τον αστερισμό τους. Από εκεί εμπνέεται το μυαλό για να ξεδιπλώσει στο χαρτί τα πλέον υψηλά ιδανικά, αξίες ανεκτίμητες, παρακαταθήκη για τους επιγιγνομένους.

Η ποίηση, όμως, αντλεί την έμπνευσή της και από την καρδιά. Κέαρ-κῆρ-καρδιά, ένα σύμπαν ολόκληρο και, εν πολλοίς, ανεξερεύνητο. Ένας κόσμος χαοτικός, από τη μέθεξη της Εδέμ στα τάρταρα της σκοτεινής αβύσσου με την σφιχτή της άλυσο να σου πνίγει την ανάσα… Η ποίηση καρδιάς είναι η εκδήλωση της υπαρξιακής φλόγας στον λόγο. Θεία φλόγα και αμέθεκτη που όταν αποτυπώνεται τότε o άψυχος tabula rasa αίφνης εμψυχώνεται, παίρνοντας σάρκα και οστά μπροστά σου.

Ποίηση, η πνοή του Λόγου. Με την ποίηση ο Θεός έφτιαξε τον κόσμο. Και με την ανελέητη πεζότητά μας εμείς τον καταστρέφουμε… Αν μένει ακόμη στη θέση του οφείλεται στους λίγους ονειροπόλους οι οποίοι τον αναπλάθουν κάθε φορά που πάει να εξαφανιστεί από την κενότητα των αψύχων…

1η Οκτώβρη...

Αττικό Οκτωβριανό απόγευμα από το ξέφωτο. Ο ήλιος οδεύει προς την δύση του, γλείφοντας τις κορυφές της ελάτης με τις ακτίνες του να διασπώνται σε δέσμες φωτός. Φθινοπώριασε για τα καλά. Το σούρουπο ολοένα και μετακινείται αδηφάγο εις βάρος της ηλιόλουστης ημέρας. Σε λίγο θα απλώσει το παχύ του δίχτυ πάνω από το κλεινόν άστυ. Άλλη μία πρωτομηνιά θα τελευτήσει γεννώντας νέες προσδοκίες, νέες ελπίδες. 

Κοινωνική πρόοδος...

"Η πίστη πως από κάπου ήρθαμε είναι στενά συνδεδεμένη με την πίστη πως κάπου πάμε. Μια κοινωνία που έχει πάψει να πιστεύει στην ικανότητά της να προοδεύει στο μέλλον, γρήγορα θα πάψει ν΄ασχολείται και με την πρόοδο της κατά το παρελθόν. Η άποψη που έχουμε για την ιστορία αντανακλά την άποψη μας για την κοινωνία." (Edward Hallett Carr, Άγγλος Ιστορικός)

Henri Émile Benoît Matisse (Ανρί Ματίς)

Από τους σημαντικότερους ζωγράφους τους 20ου. Ιδρυτής του κινήματος του "Φωβισμού". έχει επιρροές από Βαν Γκονγκ, Σεζάν, Γκωγκέν κ.ά. Οι πίνακές του διακρίνονται για τα έντονα χρώματά τους, ένα είδους αφαίρεση, κάποιες παραμορφώσεις, την προβολή της διαδικασίας στο αποτέλεσμα (ιμπρεσιονιστική τακτική). Η τελική του σύνθεση αποτελεί την ανάμιξη των επιμέρους στοιχείων τα οποία έχει επεξεργαστεί πρώτα. Ζωγράφισε πολλές προσωπογραφίες. 

Εδώ διακρίνουμε την προσωπογραφία της αναστοχαζόμενης Λωρέτ, έργο του 1917 (λάδι σε καμβά):

Αυτογνωσία...

"Δύσκολον τον εαυτόν γνώναι, εύκολον τω άλλω υποτίθεσθαι." (Θαλής)

Η αυτογνωσία μετά βασάνων και κόπων κτάται, εάν, τελικά, κτηθεί... (Δ.Ρ)

Η αυτογνωσία μετά βασάνων και κόπων κτάται, εάν, τελικά, κτηθεί... (Δ.Ρ)

Περί ηθικής και δεοντολογίας στα Μ.Μ.Ε ένα σχόλιο...

Την δημοσιογραφική δεοντολογία και συνακόλουθα την ηθική τις θεωρώ ως το Α και το Ω της δημοσιογραφίας. Όμως, πείτε μου πόσοι από τους κανόνες που έχουν πλειστάκις αναφερθεί στα πάσης φύσεως εκπαιδευτικά βίντεο, τηρούνται από την πλειοψηφία των δημοσιογράφων.

Προσωπικά, τείνω να πιστέψω ότι έχει εκλείψει η ανεξάρτητη δημοσιογραφική έρευνα. Η παραγωγή των ειδήσεων κινείται στη σφαίρα των ιδιοτελών συμφερόντων εξυπηρετώντας συγκεκριμένους σκοπούς. Είτε μας αρέσει, είτε όχι, η δημοσιογραφία είναι στρατευμένη. Οι ορολογίες, οι κανόνες, οι δεοντολογικοί κώδικες που καθορίζονται από τις εκάστοτε δημοσιογραφικές ενώσεις υπάρχουν, ακριβώς, για να εξυπηρετούν τις σκοπιμότητες, οι οποίες, έτσι, καλύπτονται υπό ενός ηθικού μανδύου` για τα μάτια του κόσμου, δηλαδή, ενδύονται την ηθικότητα. Κατά τα άλλα, σχεδόν πάντοτε καταφέρνουν να μεταχειρίζονται τους εν λόγωι κανόνες ως λάστιχο, ερμηνεύοντας τους κατά το δοκούν με σκοπό να επιβάλλουν την παραπληροφόρηση.

Ο τρόπος τους, τώρα, συνίσταται σε μία περίτεχνη αντιστροφή των εννοιών και των συμπερασμάτων που εξάγονται από τα γεγονότα (με τη χρησιμοποίηση του λόγου, του ήχου και της εικόνας σε ένα διαδραστικό περιβάλλον) ώστε να καταλήξει ο μέσος αναγνώστης, τηλεθεατής κ.λ.π στην άποψη που θέλουν να προβάλλουν. Ενδεικτικά παραδείγματα ήταν ο βουτηγμένος στο πετρέλαιο κορμοράνος στον πόλεμο του κόλπου, η μονοδιάστατη παρουσίαση των διαφόρων πολέμων και επεμβάσεων, οι διάφορες πορτοκαλί επαναστάσεις, η αραβική άνοιξη (κινήματα των social media). Όλα τα παραπάνω έχουν την ίδια λογική με τον «Δίκαιο Πόλεμο» (bellum justum), ορολογία που εισήγαγαν οι Ρωμαίοι μεταχειριζόμενοι άριστα τον ρόλο του θύματος (η Ρώμη έγινε αυτοκρατορία δίχως να διεξάγει ούτε έναν επεκτατικό πόλεμο, πάντα την καλούσαν άλλοι).

Όσο για τις κουτσομπολίστικες ειδήσεις, αυτές εντάσσονται στον άξονα της αποχαύνωσης του κοινού, ενώ λειτουργούν συμπληρωματικά στο να τροφοδοτούν αχρείαστες ανάγκες και να προβάλλουν ψεύτικα είδωλα.

Η Ηθική πέθανε, ζήτω η νέα «Ηθική».

Όμορφες στιγμές

Σκεφτείτε ότι πιο όμορφο σας έρχεται στο μυαλό. Ξαναζήστε τις όμορφες σας στιγμές και ετοιμαστείτε για νέες. Καταιγίδα είναι θα περάσει!

Βροχή...

Η βροχή μούσκεψε το πέπλο της ανοιξιάτικης νυχτιάς πάνω από το κλεινόν άστυ ξυπνώντας αναμνήσεις αλλοτινών πόθων, γεννώντας μνήμες κι αντηχήσεις στο επέκεινα του εαυτού, μα και χαϊδεύοντας τις μαλακές παρειές της αγαπημένης, κάπου μακριά στο άγνωστο...

Aubrey Beardsley

Ο Aubrey Beardsley, Άγγλος ζωγράφος, είναι από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους της Αρ Νουβώ στην ζωγραφική. Τα έργα του ήταν ασπρόμαυρα έμπλεα φαντασίας, δίδοντας μία άλλη διάσταση στο ασπρόμαυρο. Εικονογραφούσε, συνήθως, κείμενα του Oscar Wilde. Ο Beardsley είχε έντονη εμμονή με τον ερωτισμό και λάτρευε τις παρακμιακές καταστάσεις. Εδώ εικονίζεται ο διάσημος ιππότης της στρογγυλής τραπέζης sir Lancelot με την μάγισσα Hellawes.

Άνοιξη;

Και ο φετινός χειμώνας ηττήθηκε κατά κράτος. Παραμονές της εαρινής ισημερίας και η ομορφιά της πλάσης ξεθαρρεύει, δίνοντας υποσχέσεις απείρου κάλλους προς τέρψιν ψυχής τε και σώματος. Είναι η εποχή που οι αισθήσεις βγαίνουν από τη χειμερία νάρκη οδηγώντας σε έντονες συναισθήσεις, ανακατεύοντας το πραγματικό με το φανταστικό σε ένα απίστευτο γαϊτανάκι αλληλοδιαδοχής των αισθημάτων.

Ω φίλτατη άνοιξη! Εσύ που καταπραΰνεις τις καρδιές, μητέρα της χαράς και της αισιοδοξίας, βάλσαμο της  μελαγχολίας και γιατρικό της ψυχής, κάνε και πάλι το θάμα σου! Γκρέμισε τη φυλακή των αδημονούντων για ευτυχία ψυχών και λύτρωσέ τες!

Και ο γράφων έστρεψε το βλέμμα του προς την Ανατολή, μόνο που εκεί, πλέον, βρίσκονταν η Δύση. Και τότε κατάλαβε... Ο κίβδηλος ετούτος κόσμος παρέμενε ο κόσμος του. Και η άνοιξη; Μία φευγαλέα λάμψη από το βίο του που φτερούγισε προς το επέκεινα…

Η πορφυρόεσσα οπτασία

Η ορμή της απογευματινής βροχής άρχισε να καταλαγιάζει, ώσπου, κάποια στιγμή, σταμάτησε. Ήταν καιρός να βγω έξω, να περπατήσω. Έτσι κίνησα προς τ’ ανηφόρι που έβγαζε στο μικρό ύψωμα. Ο δρόμος ήταν κατάφορτος, δεξιά-αριστερά, με την ανοιξιάτικη βλάστηση η οποία άρχισε να θεριεύει, ρουφώντας αχόρταγα το νερό της βροχής. Οι μεγάλες λεύκες δέσποζαν με το μέγεθός τους καλύπτοντας το μονοπάτι. Όταν έφθασα στην κορυφή το ουράνιο τόξο είχε πάρει τη θέση του συμβολίζοντας την αιώνια θεϊκή υπόσχεση για το τέλος των κατακλυσμών. Λαμπρό το θέαμα, το οποίο με κράτησε ενεό, έως ότου άρχισε να σουρουπώνει.

Κατά το δείλι πήρα τον δρόμο της επιστροφής εμφορούμενος από μία πρωτόγνωρη αγαλλίαση, όταν την πρωταντίκρισα…

Στέκονταν στη μέση του δρόμου κυττώντας τον ουράνιο θόλο. Με τα χέρια της στη μέση και την έντονη πορφυρή της κώμη ν’ ανεμίζει ανέμελα στον βραδυνό ζέφυρο, φορώντας εκείνο το αέρινο γαλάζιο φόρεμα ήταν χάρμα οφθαλμού. Μία ζωντανή οπτασία βγαλμένη από τη βίβλο της ομορφιάς. Ο ορισμός της θηλυκότητος ήταν εδώ, ενσαρκωμένος, ελάχιστα μόλις μέτρα μπροστά μου. Σαν γύρισε, για μια στιγμή, είδα το βλέμμα της πορφυρόεσσας κυράς. Εκείνη η ματιά της του αναστοχασμού, με μία γλυκόπικρη μελαγχολία να διαγράφεται στο περικαλλές της πρόσωπο, ήταν παραπονεμένη μα συνάμα και δοτική. Ματιά που διψούσε για κατανόηση, για αγάπη. Δεν άντεξα, βλέποντάς την έτσι, και την ρώτησα:

Τι ναν’ αυτό που άραγε θωρείς;

Που τρέχει ο λογισμός σου;

Μην ειν’ το άχθος της νυχτός;

Ή ο αχός της λύπης;

Κι εκείνη μου απεκρίθη:

Μέστωσε η επιθυμία στα στήθη μου,

και τελειωμό δεν έχει.

Μα έχει ο καιρός γυρίσματα

και τ’ αναφιλητά του στοχασμού,

της ηδυτάτης νοσταλγιάς,

γυρίζουν στην προσμονή

της νέας ελπίδας.

Του ενδόμυχου πόθου,

για το νέο που θα με λυτρώσει...

Θαρρώ πως ο χρόνος σταμάτησε, για εμένα, εκεί, στα μισά του δρόμου της επιστροφής…

Η διαρκής πάλη με τον εαυτό μας

Πριν μερικές ημέρες ο γιος μου, με αφορμή μία συζήτηση στην τάξη για τον ανθρώπινο χαρακτήρα, με ρώτησε επ’ αυτού. Ομολογώ ότι μου έδωσε την αφορμή για να αναπτύξω κάποιες σκέψεις.

Τα χρόνια της εφηβείας και της πρώτης νεότητας, γιε μου, αποτελούν μίαν ιδιαίτερη ηλικία, η οποία εμπεριέχει τα πάντα, μα τα πάντα, αλλά σε μικρογραφία! Κατά την εξέλιξη αυτής δομείται ο χαρακτήρας. Στα νεανικά χρόνια διαπλάθεται και λαμβάνει την βασική του ιδιοσυστασία, διαμορφώνοντας εκείνη την ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία η οποία θα τον ακολουθεί έως την τελευταία του ημέρα. Ότι προστίθεται, από τούδε και στο εξής, απλώς συμπληρώνει το αρχικό ανάγλυφο. Σε αυτά τα χρόνια βιώνεις τις πρώτες σου επαφές με την ζωή, για να διαπιστώσεις, λίγο αργότερα -ίσως και με τραυματικό τρόπο- ότι ο βίος δεν είναι ουτοπία αλλά πάλη, εσωτερική τε και εξωτερική.

Διαρκής αγών, τόσο για την επιβίωση όσο και έναντι των αδίκων, αλλά και απέναντι στο χειρότερό σου εχθρό: Τον εαυτό σου. "Κατά τον Δαίμονα εαυτού" αναγράφει το μνήμα του Jim Morisson και δεν έχει άδικο. Η μεγαλύτερη νίκη είναι εκείνη ενάντια στον μύχιο εαυτό, ο οποίος παλεύει, με νύχια και με δόντια, να αναδυθεί από τα σκοτεινά βάθη και να σε καταπιεί. Είμαστε πλασμένοι για το καλλίτερο αλλά και για το χειρότερο, δισυπόστατοι (με αυτόν τον τρόπο ερμηνεύω το δισυπόστατο της ανθρωπίνου φύσεως), ικανοί να ευεργετήσουμε αλλά και να δολοφονήσουμε, ανά πάσα στιγμή.

Ο επιβληθείς επί του δαίμονος εαυτού απελευθερώνεται. Δικαιούται, αλλά και οφείλει να δείξει στους άλλους τον δρόμο της δραπέτευσης από το ιδιότυπο αυτό Matrix, εντός του οποίου διαβιούν και το οποίο τους κάνει την ζωή κόλαση. Μόνον έτσι έχουν την ελπίδα να κατανικήσουν τοξικές καταστάσεις, να συντρίψουν αντίστοιχα άτομα, όντα υπόδουλα του κατώτερου στοιχείου της ψυχής, του κατωτέρου, του ευτελούς εαυτού σύμφωνα με τον Πλάτωνα, του "επιθυμητικού".

Γιατί όπως έλεγε ο Μορφέας: "Εγώ μπορώ να σου δείξω μόνον την πόρτα, αλλά εσύ είσαι εκείνος που θα την διαβεί". Ο Δημήτρης, όμως, το προχωρά, έτι περαιτέρω: "Μπορώ να σου δείξω την πόρτα αλλά και να σταθώ δίπλα σου όταν θα την διαβείς"!

Για μια καλλίτερη ζωή σε έναν δικαιότερο κόσμο!